De meeste mensen deugen

(60 klantbeoordelingen)

25,00 

Categorie: Tags: ,

Beschrijving

De mens is een beest, zeiden de koningen. Een zondaar, zeiden de priesters. Een egoïst, zeiden de boekhouders. Al eeuwen is de westerse cultuur doordrongen van het geloof in de verdorvenheid van de mens.

Maar wat als we het al die tijd mis hadden?

In dit boek verweeft Rutger Bregman de jongste inzichten uit de psychologie, de economie, de biologie en de archeologie. Hij neemt ons mee op een reis door de geschiedenis en geeft nieuwe antwoorden op oude vragen. Waarom veroverde juist onze soort de aarde? Hoe verklaren we onze grootste misdaden? En zijn we diep vanbinnen geneigd tot het kwade of het goede?

Adembenemend, weids en revolutionair – De meeste mensen deugen herschrijft niet alleen de geschiedenis, maar werpt ook nieuw licht op onze toekomst.

Reacties:

“Een indrukwekkend boek.’

– Jan Terlouw

“Rutger Bregman sleept je mee.’

– Geert Mak

“Of je het nou eens of oneens bent met Rutger Bregman, hij is een belangrijke stem binnen onze generatie. Fascinerend boek, lees het.’

– Tim Hofman

“Cynici en zwartkijkers kunnen inpakken. Een heerlijk boek voor iedereen die echt realistisch wil zijn.’

– Beatrice de Graaf

Extra informatie

Taal

Nederlands

EAN

9789082942187

Druk

1

Verschijningsdatum

september 2019

Afmetingen

Afmeting: 23,2 x 15,2 x 4,9 cm

Aantal paginas

528 pagina's

Kaarten inbegrepen

Nee

Illustraties

Nee

Auteurs

Rutger Bregman

Uitgever

de Correspondent Bv

Bindwijze

Paperback

Gewicht

879 g

Extra groot lettertype

Nee

Studieboek

Nee

Taal handleiding

Nederlands

Verpakking breedte

152 mm

Verpakking hoogte

49 mm

Verpakking lengte

232 mm

Categorieën

Mens & Maatschappij Onderwijs & Didactiek Technologie & Bouwkunde Religie, Spiritualiteit & Filosofie Geschiedenis Archeologie Complotten & Legendes Defensie & Oorlogsvoering Politiek Sociale & Ethische kwesties Filosofie Landbouw & Boerenbedrijf Oorlogen Politieke ideologieen Populaire filosofie Algemene & Wereldgeschiedenis Militaire geschiedenis Boeken

Boek ebook of luisterboek

Boek

Aanraders

Gezien in de media

Nieuw of tweedehands

Tweedehands

60 comments

  1. Dit boek is een eye-opener!
    Enorm goed onderbouwd, met veel onderzoeksverhalen, waardoor je ook geprikkeld wordt om door te lezen, of te luisteren, want Rutger Bregman heeft het zelf uitstekend voorgelezen!
    Ik raad het elke politicus, elke leraar, elke maatschappelijk betrokkene aan om te lezen.

  2. Na het eerste hoofdstuk heb je alles gelezen. De volgende hoofdstukken zijn maar wat eenzijdige benaderingen van Bregmans stelling. Ik vind het werk niet kwalitatief en bovendien zeer commercieel.

  3. De schrijver laat je, aan de hand van interessante anekdotes, inzien dat onze samenleving (en jijzelf als lezer) nog te zeer doordrongen is van een cynisch mensbeeld.

    Persoonlijk vond ik de eerste helft van het boek het sterkst. Daarna bleven er meer gaten in de onderbouwing achter en kwam het over als “meer van hetzelfde”.

  4. Volkomen fictief, aan elkaar geknutseld feitenrelaas van het niveau lik-me-vesje.

    Bregman heeft een antwoord voor zijn probleem bedacht en heeft er een onderbouwing bij geschreven. Resultaat is een geromantiseerd verhaal waarin onderzoeke(rs/en) worden gediskwalificeerd om het tegendeel te bewijzen.

    Beter kijk je eens goed uit het raam om de waarheid te zien.

  5. Duidelijk geschreven, maar verder enorm warrig qua opzet. Voor een historicus af en toe tenenkrommend. Wel begrijpelijk dat bij het grote publiek dit een hit is. Voor degene die rustig wil gaan slapen en niet veel wil nadenken over de mensheid een absolute aanrader.

  6. Beste boek dat ik de laatste tijd las. Heel lekker te lezen, mooie dingen om aan de weet te komen. Maar het zet mij geregeld ook echt op andere gedachten en geeft een ander beeld van mensen.

  7. Tsja.. wat zal ik zeggen.. best aardig en natuurlijk zie ik ook hierin de goede wil en het verlangen naar een betere samenleving. Leuk geprobeerd, echter.. de praktijk leert ons dat mensen zich niet laten omscholen. Tenzij.. ze er zelf baat bij hebben. Hoe mooi het ook zou kunnen zijn, de praktijk is gewoon simpel. Het ego regeert en met 7,7 miljard mensen zijn er evenzoveel verschillende zienswijzen en ego’s. Mensen zijn gewoon van nature wel goed, maar als het in de praktijk er niet uit komt.. zou er dan niet gewoon een ramp moeten gebeuren om ons allen te doen beseffen? De mensheid deugt.. en natuurlijk is het goed om dat te blijven zien, het kan helpen. Maar veel diepgaander dan dat is het niet. En ik denk dat het antwoord van dit probleem toch in de diepte gezocht moet worden. Daarbij lees ik tegenstrijdigheden, bijna op iedere pagina wel 1. Dat de mensheid deugt.. om vervolgens in een voorbeeld te noemen waarin we niet deugen.. en we het anders zouden kunnen zien. Dus deugen we nu of niet? Ik denk dat de boodschap komt uit een ontzettend oprecht en goed hart, echter.. voor mij is er meer nodig. Dus wil je geloven in een oppervlakkige stelling; kopen dit boek! Wil je echter meer blijvends en zoek je naar antwoorden die zoden aan de dijk zetten.. ga dan opzoek binnenin .. je eigen boek.. namelijk.. je hart!

  8. Een mooi verhaal gebaseerd op degelijk onderzoek. Ik heb echter drie megaproblemen met dit boek:
    1. Bregman gaat uit van ‘ons negatieve mensbeeld’, waar hij zijn positieve mensbeeld tegenover zet. Maar om dat negatieve mensbeeld als uitgangspunt te nemen, moet hij het wel eerst zelf creëren door een aantal zaken en denkers opzij te schuiven (bijvoorbeeld ‘En God zag al wat Hij gemaakt had, en ziet, het was zeer goed’ uit het scheppingsverhaal) of ermee af te rekenen (bijvoorbeeld met de invloedrijke conservatieve denker James Q. Wilson, die ervan uitgaat dat de mens een ingeboren ‘moral sense’ heeft). Maar is zo’n principieel goede inborst niet evident? Neem hondenpoep. Ik weet dat de meesten hun troep keurig opruimen. En zelfs al die figuren die hun hoopjes laten liggen: weten die echt niet beter? De meesten wel hoor. Ze voelen van binnen dat dat eigenlijk niet kan, maar ze overrulen dat gevoel met een keuze voor gemak en blijven dat doen totdat die akelige stem van het geweten zwijgt.
    2. Bregman heeft naar eigen zeggen zijn best gedaan om zich niet te laten afleiden door wat hij wil geloven (310). Tegelijk wisselt hij de ‘wil om te twijfelen’ (aan zijn eigen gelijk) graag in voor ‘een wil om te geloven’ (in het goede van de medemens). Dat zijn verhaal voortdurend een stem geeft aan vooral linkse idealen – op de cover staat niet voor niets Mathijs van Nieuwkerks aanbeveling ‘magistraal’ – is voor mij geen probleem. Selectief en vooringenomen zijn de mééste verhalen, hoe goed geïnformeerd ook. Dat vele lezers van zijn succesverhaal het als ‘de’ waarheid zullen aannemen, overtuigd door de ‘nieuwe antwoorden op oude vragen’, blijft wel een probleem. Want: geschiedschrijving blijkt ook hier weer zeer dicht bij pure politiek te staan – bij oude (gekleurde) antwoorden op nieuwe (aansprekende) vragen.
    3. ‘De meeste mensen deugden’, maar waar blijft dan het verhaal over… de deugden? Laat Bregman deze roemrijke traditie van ‘aangeboren of aangeleerde goede eigenschappen van de menselijke geest’ zoals naastenliefde en hoop links liggen omdat ze niet passen in zijn verhaal van ‘ons negatieve mensbeeld’ – waarop meer vertrouwen (en vooral: minder regels!) het antwoord zijn? En dan die regels van Jesus als bewijsplaatsen in zijn conclusie: hoe ‘nieuw’ zijn die eigenlijk?
    Ik ben gecharmeerd, maar niet overtuigd. Bregman geeft geen ‘nieuwe antwoorden op oude vragen’, maar oude (politieke) antwoorden op nieuwe (hippe) vragen.

  9. Mocht je geïntereseerd zijn in het ontstaan en de evolutie van de mensheid, koop dan vooral dit boek niet. Bregman zoekt alleen de zaken die hij wil zien maar ontbeert een objectieve wetenschappelijle zienswijze. Het boek Sapiens van Harari is 100x beter.
    Er staan enkele leuke anekdotes in die het nog enigzins leuk maken, maar over het algemeen slaat Bregman de plank volledig mis.

  10. Bregmans eerste hoofdstukken overtuigen. Hij haalt effectief menig experiment onderuit waar we ons slechte mensbeeld mede op baseren, zoals het prison experiment en de schokmachine van Milgram. Zijn gedegen veldwerk betaalt zich uit.

    Alleen… Zijn redenering dat de meeste mensen deugen, wordt vervolgens louter anekdotisch bewezen. Mensen doen ook zonder baas hun best – aldus één thuiszorginstelling. Kinderen moeten vooral spelen – aldus één school. Bregman waagt zich er zelfs aan om Auschwitz te verklaren, maar komt niet verder dan dappere Denen en kameraadschap.

    Semantisch dieptepunt van zijn argumentatie: mensen die slechte dingen doen, dénken dat die dingen goed zijn, dus handelen ze alsnog vanuit het goede. Ja, zo kun je al het menselijk gedrag alle kanten op schrijven.

    Al met al een fris, maar weinig overtuigend tegengeluid.

  11. Inderdaad:een nieuwe geschiedenis van de mens.Nieuw, want Rutger Bregman toont aan dat de helperswil van de meeste mensen sterker is dan het instinct tot zelfbehoud!

  12. Het zou best kunnen dat de meeste mensen deugen, maar ze komen terecht in structuren en organisaties die niet deugen. Sommigen dapperen ontworstelen zich daaraan, de meesten niet, inkomen gezin, zekerheid. In 1998 stortte de sovjetunie ineen, een gouden kans voor een nieuw begin, maar het draaide weer uit op hetzelfde vijandsbeeld. Waarom? Omdat er grote en machtige belangengroepen zijn, de wapenindustrie bijvoorbeeld, die belang hebben bij conflicten. Aan beide zijden overigens.. een hopeloze zaak.

  13. Nieuwe, goed onderbouwde, invalshoeken. Een boek dat je aan het denken zet. Na veel half uitgelezen boeken eindelijk weer eens een boek van begin tot eind met veel plezier gelezen. En een prachtige uitsmijter: ‘ Cynisme is voor luie mensen’.

  14. Vlot geschreven en rijk gedocumenteerd. Ik oordeel wel heel verschillend over de twee delen van het boek. In het eerste deel vertelt Bregman (boeiend!) over veel onderzoek, en tot mijn verrassing ook over onderzoek dat ik kende, en waarvan later is gebleken dat er niets van klopt. Leerzaam! 😉
    In het tweede deel probeert hij in feite de titel van zijn boek te bewijzen. En dat lukt wat mij betreft absoluut niet. Anecdotes over bijvoorbeeld het gezamenlijk Kerstmis vieren van Duitse en Engelse troepen aan het front in de eerste wereldoorlog zijn niet genoeg om mijn misschien wat sombere mensbeeld te veranderen.
    De topper van dit boek voor mij persoonlijk zijn de passages over Machiavelli. Hij legt daar feilloos de vinger op ‘schaamteloosheid’ als kenmerk van ‘succesvolle’ heersers zoals Trump. Als Groningse aardbevingsgedupeerde zag ik Wiebes en Ollongren & Co in levenden lijve voor me! Wat een eyeopener!

  15. Het boek De meeste mensen deugen is een groot succes: er zijn meer dan 300.000 verkocht en de kritieken zijn juichend. Het boek beschrijft een groot aantal gebeurtenissen en onderzoeken, citeert gezaghebbende filosofen, psychologen en archeologen. Het moet een enorm karwei zijn geweest om al die informatie te verzamelen en te verwerken in een boek van 521 pagina’s.

    Is het ook een goed boek?

    Ik had een aantal vragen opgeschreven die het boek zou moeten beantwoorden. Bijvoorbeeld hoe de gruwelen van de 20ste eeuw konden plaatsvinden als “de meeste mensen deugen”. De beide wereldoorlogen en de massamoorden door Hitler en Stalin. Hoe de terroristische aanslagen van de laatste vijftig jaar zijn te verklaren.

    In Deel 2, “Na Auschwitz” verwachtte ik een uiteenzetting die verklaart dat ondanks de moord op zes miljoen Joden de meeste mensen blijken te deugen. Wat de schrijver doet, is beroemde experimenten bespreken van na die oorlog waaruit zou moeten blijken dat mensen onder druk gemakkelijk genegen zijn geweld te gebruiken. De schrijver laat zien dat met de uitkomsten van die experimenten is gemanipuleerd en dat de uitkomsten daardoor een te negatief mensbeeld weergaven.

    Tijdens het lezen begon ik me steeds ongemakkelijker te voelen. Aan het eind van dat deel heb ik meer dan de helft van het boek gelezen en de vragen die ik mezelf had gesteld, zijn niet eens aan de orde geweest, laat staan beantwoord. En misschien geven al die beroemde psychologische experimenten een verkeerd mensbeeld, die miljoenen doden in het Duitsland van Hitler en het Rusland van Stalin zijn een harde realiteit.
    De aanpak blijkt heel simpel: het boek vermeldt alleen feiten, onderzoeken en experimenten die de stelling onderbouwen dat de meeste mensen deugen. Dat is niet de manier om een bewering te bewijzen. Er zijn miljoenen mensen die geloven dat de aarde plat is en je kunt eenvoudig met onweerlegbare feiten aantonen dat die opvatting onjuist is. Dat zal die miljoenen mensen niet overtuigen, het is letterlijk een geloof dat zij aanhangen dat losstaat van de feiten. Met de schrijver lijkt iets vergelijkbaar aan de hand: hij wil uit alle macht bewijzen dat “de meeste mensen deugen” en feiten die dat tegenspreken komen in het boek niet voor.

    Terrorisme komt aan de orde in deel 5 “De andere wang”. Deze titel en die van het hoofdstuk “Thee drinken met terroristen” (389) geven al enigszins de ideeën weer van de schrijver. Citaat: “In de jaren zeventig werd Nederland geconfronteerd met zwaar geweld van extreemlinkse terroristen” (409). Ik heb die jaren bewust meegemaakt en begrijp niet wat hij bedoelt. Ik kan me alleen treinkapingen en een gijzeling van schoolkinderen herinneren door Zuid-Molukkers, niet direct “extreemlinkse terroristen”. Bij het lezen van deze passage betrapte ik me op de gedachte dat Bregman misschien niet eens weet dat deze aanslagen hebben plaatsgevonden. Gezien “al die collega’s die meelazen” (475) lijkt me dat niet waarschijnlijk. Ik weet ook niet wat erger is: niet op de hoogte zijn van deze aanslagen of deze bewust weglaten om dat “thee drinken met terroristen” als remedie te kunnen aanbevelen. Grote terroristische aanslagen zoals in Israël, Madrid, Londen, Parijs en New York blijven buiten beschouwing. Ik heb niet de indruk dat “thee drinken met terroristen” deze aanslagen had voorkomen. Terroristen zijn misschien “aardig” en “sympathiek” (257), maar dat geldt voor wat moslimterroristen betreft alleen voor de eigen geloofsgenoten. Tegen “ongelovigen” is alles geoorloofd. Dat verzin ik niet, dat zeggen ze zelf, zie YouTube.

    De meeste mensen deugen is geen goed boek. Het idee dat “de meeste mensen deugen” is te simpel en de bewijsvoering is onvoldoende. Rutger Bregman is in staat het schrijven van een omvangrijk boek tot een goed einde te brengen. Het schrijven van een werkelijk goed boek vereist heel andere kwaliteiten.

  16. Een 5 sterren waardering is onterecht, er worden veel naïeve stellingen gedaan met naïef taalgebruik als ‘moeder natuur’ en ‘knuffelhormoon’. Als je snel te overtuigen bent is dit boek fantastisch.

  17. Dit boek leest als een trein. Zeer vlot en heel begrijpelijk voor een leek zoals ik.

    Maar ik begon me halverwege wel echt serieus te ergeren aan het volstrekt eenzijdige beeld. Dat is de valkuil van die begrijpelijkheid: Bregman laat in zijn enthousiasme allerlei zaken weg die hem niet van pas komen. En dat maakt het boek niet overtuigender…

    Een paar voorbeelden.
    De Agora-school in Roermond wordt de hemel ingeprezen. Dit is echt larie. Ik werk al jaren op een school die (ook) iets vergelijkbaars doet, en er zijn naast de pluspunten talloze minpunten. Lang niet alle leerlingen zijn gebaat bij de aanpak van Agora. Sommige beslist wel, maar niet allemaal. Kletskoek dus, dit hoofdstuk.

    Ander voorbeeld: Bregman idealiseert de tijd van jagers en verzamelaars. Toen was de mensenwereld fan-tas-tisch. Het bewijs dat dat al die millennia over de hele wereld zo was, is flinterdun.

    De SS’ers in de kampen begingen hun gruweldaden omdat ze in de “goede zaak” geloofden. Jaja. Zo lust ik er nog wel een paar.

    En zo gaat dat maar door. Tegengeluiden zijn er niet. Bregman laat bewust of onbewust alles weg wat niet in zijn straatje van pas komt en verzwakt daarmee zijn eigen stelling. De meeste mensen móeten deugen.

  18. In mijn zoektocht naar een non-fictie, non-management en non-persoonlijke ontwikkeling boek, kwam ik bij De meeste mensen deugen. De titel sprak me voor geen meter aan. Maar na het te vergelijken met anderen boeken, besloot ik ondanks dat het nogal een dikke pil is toch aan te schaffen.

    Het boek leest heerlijk. Ik lees bij de minder positieve reacties dat het voorspelbaar/dan wel eenzijdig is. Ik denk dat dit bij een schrijver/documentaire maker altijd een onbewuste bias is. Ook denk ik dat Rugther te kort wordt gedaan, want hij zet zijn mening wel degelijk af tegen onderzoeken die het tegendeel bewijzen. Ik vond het boek met name interessant als verzameling van (wetenschappelijk) onderzoeken die jarenlang als zoete koek worden geconsumeerd, nog steeds en ook door mij. Het zet me wat dat betreft op scherp. Voorafgaand aan het lezen van het boek was ik niet overtuigd dat de meeste mensen niet deugen, en ook niet dat ze wel deugen. Eerlijkheidshalve heb ik nooit zo een duister mens beeld gehad. Voor een ieder die dat wel heeft is het een mooie eye opener. Ja er zitten open deuren in uit de non-main-stream media, maar het ik hoop dat deze door dit boek de main stream wel halen, zodat iedereen er van kan profiteren. Ik raad het boek dan ook zeker aan. Lees passages voor aan je gezinsleden en start discussies – het gaat dan niet om waarheidsvinding maar om het leren van elkaars perspectieven.

  19. Als er sprake is van een boek op het juiste moment, dan is dit het wel. Wanneer populisme, racisme, seksisme, en onze andere minder favoriete -ismes de bovenhand zien te grijpen, legt Bregman zijn rustgevende hand op onze schouder en zegt “het is niet allemaal zo slecht hoor”. Van de meest emotionerende hoopvolle verhalen tot de neiging om te kijken naar de ware aard van de mens aan de hand van de twee verlichtingsfilosofen J.J Rousseau en Thomas Hobbes, is dit een boek dat verplicht zou moeten worden op de schoolbanken. Gracieus en verlichtend.

  20. Rutger Bergman gebruikt de bestaande wetenschappelijke kennis door het zeer selectief gebruiken van onderzoeken. Veel onderzoeken zijn ook zeer oud (lees, slechte wetenschappelijke methode). Hierdoor is het een misleidend boek en zeker geen goede kijk op de huidige wetenschap. Als fictie boek is het een leuk geschreven boek

  21. Een heerlijk boek dat je vertrouwen in de mensheid weer een beetje positief stemt. Op zorgvuldig onderbouwde wijze beschrijft Rutger waarom de mensheid wél deugt, waarbij hij een veelvoud aan sprekende voorbeelden geeft. In een tijd van scepsis en pessimisme biedt dit boek een mooie tegenhanger.

  22. Op een paar kleine prettige hoofdstukjes na een vervelend boek. De betweterige en belerende toon van Bregman spat van het papier. Dit zou minder storend zijn geweest als hij niet zo ongelooflijk ongenuanceerd stelling zou nemen, minder willekeurig met feiten zou zijn en, wellicht belangrijker, geen ongefundeerde conclusies zou trekken die zijn verhaal moeten steunen. Ik moet er eerlijkheidshalve wel bij zeggen dat ik het niet uit heb gelezen. De zelfkwelling werd te groot en ik heb het boek weggelegd.

  23. Gaat in tegen het dogma dat de mens van nature ‘egoïstisch’ zou zijn, maar ‘builds on’ het feit dat de mens van nature goed is; dat de mens van nature ‘deugt’.

  24. Bregman heeft hier een boek geschreven dat een goede springplank is voor iemand die aan het begin staat van een speurtocht door de sociaal psychologie, maar een eindpunt is het bepaald niet.

    Het boek presenteert een aantal onderzoeken waar je misschien over gehoord hebt en stelt ze stevig aan de kaak. Bregman vertelt hoe hij, door zelf bronnen te controleren, fouten heeft gevonden in hoe die onderzoeken gepresenteerd zijn. Het is aan te raden dat ook te doen bij dit boek want hoe Bregman met zijn eigen bronnen omgaat varrieert sterk.

    Soms geeft hij de inhoud van de bron getrouw weer, bijvoorbeeld als hij schrijft over de noodzaak om kinderen vrij van overzicht en kaders te laten spelen. Soms is hij misleidend, zo als wanneer hij beweert dat “Veel wetenschappers zien de moord op zes miljoen Joden niet als het toppunt van barbarisme, maar als het toppunt van moderniteit” en zijn bronvermelding uitwijst dat hij het eigenlijk over een substroming van het postmodernisme heeft en niet een breedgedragen mening. En soms beweert Bregman precies het tegenovergestelde van wat er in zijn bron staat, bijvoorbeeld als hij meldt dat de genetica geen verklarende rol speelt in hoe empatisch mensen zijn terwijl het artikel wat hij aanhaalt met koeienletters het tegendeel aantoont en meerdere onderzoeken noemt die dit ook al aangaven.

    Al met al, is het een goed boek om eens kritisch mee naar jezelf te kijken, maar neem dan ook vooral de tijd om jezelf goed in te lichten over zaken als economische begrippen en de Verlichting aangezien Bregman daar een kinderachtig begrip van toont en zichzelf regelmatig over tegenspreekt.

    Tot slot, en dit is meer een persoonlijke irritatie dan een inhoudelijk punt, geeft Bregman nooit een definitie van ‘goed’, ‘kwaad’ of ‘deugen’ terwijl hij deze concepten (in tegenstrijd tot een aantal sociaal psychologen die hij aanhaalt) als objectieve en absolute waarheden neerzet waar we het allemaal over eens zijn.

  25. Van het interview met Rutger Bregman kreeg ik al een goed gevoel, van het boek nog meer!
    Na eeuwen en eeuwen hersenspoeling komt er weer een realistisch mensbeeld voor terug, dat werd hoog tijd.
    Werd ons en voorouders altijd voorgehouden: je bent slecht en zondig, hoe hard je ook je best doet,
    (zo hou je de mensheid wel onder de duim), bundelt dit boek de andere kant overtuigend.
    Zal wel een bestseller worden met veel vertalingen en dat gun ik Bregman nu van harte!
    Ieder die dit boek op welke manier dan ook kan lezen, is ook een geluksvogel…!

  26. Mijn vrouw kreeg hem voor haar verjaardag. Ik las hem eerst.
    Ik vond hem prettig geschreven. Had hem snel uit
    Hij dook in de geschiedenis van hoe wij over onszelf denken. Van theologie, filosofie en wetenschap. Ik vond dat dit boek goed in elkaar zit, qua structuur. Las goed door en ik had geen behoefte terug te lezen. Als hij ergens op terugkwam.
    Leuk om te lezen dat veel negativiteit over hoe wij als mens zijn, hoende media, kerk, sommige filosofen en wetenschappers ons ‘in de luren leggen’ toch hield ik ook een onderbuik gevoel hieraan over. Dat ondanks hoe goed wij eigenlijk in de grond van ons hart WEL zijn.
    Dat de huidige tijd, politiek klimaat, en andere beinvloeders dit vakkundig uit eigenbelang de kop in kan drukken…

  27. Feelgoodboek dat leest als een trein. Ik lees er een missie in om zoveel mogelijk mensen ontvankelijk te maken voor een positief mensbeeld en een positieve levensfilosofie: de mens als homo puppy (vriendelijke mens) en de tien leefregels à la Bregman. Zo’n missie hoeft niet verkeerd te zijn in moeilijke tijden, maar het laat de lezer weinig ruimte om zelf te oordelen. De schrijfstijl is bijzonder helder, er zit veel vaart in en de inhoud is erg pakkend. Soms komen conclusies over als wat kort door de bocht. Het wetenschappelijke gehalte en bronnenonderzoek beoordelen, laat ik liever aan wetenschappers over.

    ***
    De eindnoten hadden van mij voetnoten mogen zijn. Dat leest prettiger. Wat ik miste is een aparte verantwoording en een alfabetische bibliografie. Verder is er veel uit Engelstalige literatuur geput. Daarmee wordt Nederlandse onderzoekers mogelijk wat tekortgedaan. In deel 3 (o.a. ‘De vergissing van de Verlichting’) miste ik bijvoorbeeld de gedegen publicaties van A. Kinneging en ook had er een hoofdstuk gewijd kunnen worden aan deugdethiek, gezien de titel.

    ***
    Ten slotte, opgegroeid in de jaren 60/70, begrijp ik niet zo goed waarom een positief mensbeeld iets nieuws zou zijn, want op school werden we ermee doodgegooid. De zwarte keerzijde van die jaren (denk aan pedofilie in de Bhagwanbeweging, de grenzeloosheid in de opvoeding door hippies, het gebrek aan verantwoordelijkheid van gezagsdragers met laissez-faire-ideeën, mislukte vrijeschoolachtige projecten) maken mij wat huiverig voor de mooie boodschap in dit boek. Niet duidelijk wordt hoe kwade wil het juiste tegenwicht – en niet de overhand – kan krijgen in een gemeenschap met een homo-puppymeerderheid, want hoe zit het dan met ‘sommige mensen, die niet deugen’? Dat alles neemt niet weg dat dit boek een aangenaam (tegen?)geluid laat horen, algemeen geaccepteerde positieve woorden opnieuw beziet (zoals empathie) en een verfrissende kijk biedt op de menselijke natuur. Kortom, het zet je aan het denken en het leest heerlijk. [*** = witte regel]

  28. Bregman is een historicus en blijft helaas niet bij zijn leest.
    Hij trekt vergaande conclusies uit anekdotisch bewijs waarvan hij duidelijk ook nog veel te weinig afweet en dat is niet bepaald wetenschappelijk en eigenlijk ronduit dom. Niet dat Bregman niet intelligent is. Hij heeft een scherpe geest en is intelligent genoeg om de grootste onzin zeer overtuigend te verkopen en weet mensen te overtuigen. Dat is heel erg knap.

    Het boek wordt goed ontvangen omdat hij schrijft wat mensen graag willen horen en wat dat betreft is echt het leuk om te lezen. Ik had het zo uit.

    Ik heb het boek “ordinary man” van de historicus Christopher Browning helaas ook gelezen en die blijft wel bij zijn leest. Je mag van Christopher zelf de conclusies trekken en die zullen beslist niet mals zijn en het boek is beslist niet leuk om te lezen omdat het je nogal confronteert met jezelf. Lees het alleen als je dat aankunt want ik waarschuw je: de manier waarop hij het schrijft is zo accuraat en zuiver feitelijk dat je het ziet gebeuren en dan vraag je je af: “wat had ik gedaan in hun schoenen met hun kennis”.
    Helaas heeft de realitijd en hebben feiten geen enkele boodschap aan gevoelens.
    Christopher schrijft gewoon de feiten op, die hij met de grootste zorg en toewijding heeft verzameld, wat er gebeurde met een Duitse eenheid van doodgewone volwassen politie agenten, die te oud waren om in de Hitlerjugend geweest te zijn, die in Polen dorpen en steden judenfrei moet maken. Niemand werd gedwongen en iedereen deed mee. Niet dat ze het leuk vonden of zo, integendeel, maar ze deden het wel.

    Stellingen van Bregman:
    Het Milgrim experiment met de elektroshocks: 50% wist dat het niet echt was dus de andere 50% wist dat niet en stopte die allemaal voor het gevaarlijk werd?
    Het Stanford experiment is in het echt herhaald in Abu Ghraib in Irak. Hoe echt wil je het hebben!
    Ze moesten bij het Stanford experiment extra hun best doen voor de pers! Ja maar ze deden het wel! Wat maakt de motivatie nou uit?
    De Polynesiërs wisten niet wat ze met pijl en boog moesten doen dus ze zijn vredelievend volgens Bregman. Misschien hadden ze de boog helemaal niet uitgevonden. Dan weet je gewoon niet hoe zo een ding werkt.
    De volgende stelling van Bregman: mensen hebben geen hierarchy en goden nodig: Toen de Polynesiërs andere mensen zagen vielen ze van hun geloof af en dat deed ze helemaal geen goed. Ze waren beter af met hun goden.
    Dat schrijft hij trouwens zelf alleen zijn conclusie is anders.
    Niet dat ik een voorstander ben van geloof en hierarchy maar ook ik moet me helaas onderwerpen aan de harde feiten.

    Als je wat meer de psychologie induikt dan zie je dat je niet zomaar conclusies kan trekken uit dingen die je ziet. Dingen zijn gewoon niet wat ze lijken en daar ligt de zwakte van Bregman die daar duidelijk te weinig van af weet om die conclusies te trekken.

    Je hebt bewuste beslissingen en onbewuste.
    Laat je soldaten zonder speciale training vechten dan schiet instinctief maar 3% gericht op de vijand. Geef je ze de training om hun instincten te overkomen dan is dat 100% maar ze kunnen nu wel bewust beslissen om niet gericht op de vijand te schieten om te doden maar dat doen ze toch. Ze beslissen bewust om te doden.

    Dan komen we op de title van het boek: de meeste mensen deugen.
    Deugen is een zeer subjectief woord. Wanneer deugt iemand? Als je geen slechte dingen durft te doen vanwege bewuste of onbewuste angsten of als je zoveel macht hebt dat je zonder bang te zijn voor wat voor consequenties dan ook bewust beslist alleen goed te doen.
    Jij mag het jouwe denken maar ik denk de laatste.

  29. Heerlijk boek, een verademing. Werkelijk. Het eerste boek dat ik in één keer heb uitgelezen en met zoveel bladzijdes! Eindelijk een boek die onze ware aard laat zien. Niet te vaag maar lekker realistisch én sterk wetenschappelijk onderbouwd. Een meesterwerk. Wat een held. Hét boek waar de wereld op zit te wachten. Het is een feest om te lezen!

  30. ik ben halverwege opgehouden met lezen. het is één grote hersenspoeling. en geen touw aan vast te knopen.
    dat de meeste mensen deugen wist ik eigenlijk al. nieuwe inzichten heeft het mij niet opgeleverd.

  31. Je moet het maar durven; beroemde namen en gevestigde theorieën compleet onderuithalen. Rutger Bregman doet het, en hoe. Wat een gedegen research ging er aan dit boek vooraf! Eén vraag staat centraal in De meeste mensen deugen: Is de mens van nature goed of slecht? Met die vraag in het hoofd neemt de auteur ons mee op een bijzonder boeiende zoektocht. Psychologie, economie, literatuur, overal houden we wel even halt.

    Het boek bevat ontzettend veel info, maar die is zo leuk verpakt dat je alleen maar meer wilt. Bregman neemt je regelmatig bij de hand, zodat je nooit het overzicht verliest. Af en toe vat hij iets samen of blikt hij terug. Op andere momenten kondigt hij aan wat er in de volgende hoofdstukken te gebeuren staat. Die ‘bindteksten’ zijn geschreven in de ik-vorm en vormen een perfecte match met de informatieve tekst, die vanzelfsprekend het grootste deel van het boek vormt.

    Rutger Bregman (1988) is Nederlands geschiedkundige en opiniemaker. Hij is een van de vaste schrijvers van De Correspondent, een journalistiek online platform. Sinds hij in 2012 debuteerde als non-fictieschrijver bracht hij vijf boeken uit, stuk voor stuk over niet-alledaagse ideeën. Zo is de auteur voorstander van een basisinkomen voor iedereen. Zijn Gratis geld voor iedereen deed veel stof opwaaien en bezorgde hem zelfs een uitnodiging voor het World Economic Forum in Davos.

    Met De meeste mensen deugen heeft Bregman opnieuw een spraakmakend boek afgeleverd. Het bestaat uit vijf grote delen, waarbij er vooral aandacht is voor de invloed van de ‘beschaving’ op de mens. Heel wat experimenten uit de vorige eeuw passeren de revue. De auteur onderzoekt wat het effect van macht is en hoe mensen gemotiveerd worden om het ‘juiste’ gedrag te vertonen. Als een soort rode draad lopen de ideeën van de filosofen Thomas Hobbes en Jean-Jacques Rousseau door het boek. Hobbes, de pessimist die geloofde dat de mens van nature slecht is en dacht dat alleen de beschaving ons van onze dierlijke instincten kon redden. Daartegenover Rousseau, de man die dacht dat we diep vanbinnen juist goed zijn en dat net de beschaving ons heeft verpest.

    De verleiding is groot om het te hebben over alle theorieën en experimenten die Bregman aanhaalt. Alles is immers mateloos interessant en leidt ook daadwerkelijk ergens heen. De research achter dit boek is indrukwekkend en het resultaat bij momenten verbijsterend. Hoe is het mogelijk dat sommige proeven uit het verleden nep bleken te zijn, maar nog altijd als bewijs van achterhaalde theorieën gepresenteerd worden? Hoe is het mogelijk dat oppervlakkige studies gigantisch veel aandacht krijgen, terwijl gedegen onderzoek geen podium vindt?

    Veel vragen in dit boek, veel antwoorden ook. Vaak zijn dat nieuwe antwoorden, nieuwe inzichten. Bregman illustreert hoe mythes geboren worden en hoe hardnekkig ze kunnen zijn. Bovenal echter weet hij steeds opnieuw een bron van hoop, veerkracht en vernuft aan te boren. Een verademing, want wie regelmatig naar het nieuws kijkt of actief is op de sociale media, krijgt al gauw het idee dat onze wereld alleen maar hard en slecht is.

    De auteur doet zijn uiterste best om een tegenwicht te bieden, het kwaad in de mens te verklaren. En slaagt daar wonderwel in. Waarna hij zich afvraagt wat er zou gebeuren als we zouden uitgaan van een ander, positiever mensbeeld. Ligt er dan een nieuwe wereld in het verschiet?

    De meeste mensen deugen is een boek waarin Rutger Bregman het opneemt voor de mens. Het is een bijzonder toegankelijk huzarenstukje geworden, dat oproept om positief in het leven te staan en ervoor pleit om kritisch te zijn. Ben je op zoek naar meeslepende non-fictie van de bovenste plank? Lees dan de nieuwe Bregman. Lees en verbaas je. Verbaas je en geniet.

    * deze recensie verscheen eerder op hebban.nl *

  32. een boek om vrolijk van te worden, leest als een trein. Vlot geschreven, met duidelijke verwijzingen en anekdotes die de visie van de schrijver staven. Sluitend is het onderzoek natuurlijk niet maar het doet je toch terug geloven in de mensheid.

  33. Wauw!
    Het boek leest heel snel door.
    En zet je zeker aan het denken.
    Moeilijke materie, in redelijk makkelijke taal verwoord. Wellicht is het mijn depressie.. Maar mijn blik op de mens is niet veel bijgesteld… Wie weet komt dat nog. Ik wil het boek echt heel graag geloven.

  34. Heel onderhoudend boek (cadeau). Heb het gelezen.
    Enthousiaste anekdotische vertelstijl.
    Meer dan 500 pagina’s dik. In delen lezen, blijft boeien.
    De vraag is: “waarom, met welk doel, lees ik een bepaald boek (titel)?
    En waarom heeft de schrijver het geschreven?
    De poging van Bregman om zijn titel te “bewijzen” faalt wat mij betreft.
    Om te beginnen: de titel is mij te zwart/wit, te weinig grijstinten.
    Menselijk gedrag en motivatie zijn ongeveer 10.000 jaar genoteerd, opgeslagen.
    Vissen in die vijver leidt tot een vangst aan waarnemingen. Selectief houden, in de emmer, of teruggooien, levert geen objectieve doorsnee op van de populatie onder de waterspiegel.
    In de emmer kijkend, door onze brillen, scheppen we persoonlijke, soms gemeenschappelijke, oordelen.
    Goed, slecht, mooi, lelijk, conservatief, progressief, allebei een beetje, de een meer dan het ander.

    Om een voorbeeld te noemen: de kerstvieringen aan het front tijdens WO1. Op zich hartverwarmend, maar het aantal doden die buiten de kerstperiode vielen, worden er niet mee weggepoetst.
    Aan de Kinderkruistochten (1212) is (toen)zeer gefundeerd enthousiast terecht deelgenomen. Daar denken wij nu anders over.
    Kamikazepiloten Japan, WO2.
    Vrouwenemancipatie Nederland, vol overtuiging door weldenkenden afgeraden, bestreden.
    De wat mij betreft barbaarse praktijken van IS.
    En de eens zo begeerde sportuitlaat op mijn Fiat 124, eigenlijk een te duur conservenblikje, heeft nu mijn hebberigheid niet meer.
    Maar ook:
    Oordelen, ons snelle systeem 1 en trage systeem 2. Daniel Kahnemnan, Thinking, Fast and Slow.

    De pil van Bregman: fijn leesbaar boek. Maar met dezelfde “bewijzen” had de titel ook kunnen luiden: “De meeste mensen deugen niet.”

  35. Of je het nu eens of oneens bent met de schrijver; het is een boek die je doet nadenken. Wat ik meeneem uit dit boek is: sta meer open voor anderen met de kleine kans dat je in hoge uitzondering bedonderd wordt in plaats van er van uit gaan dat iedereen er op uit is om je te bedonderen. En zo zijn er nog wel een paar, maar daar moet je het boek maar voor gaan lezen 😉

  36. Fijn boek om te lezen. Leuke inzichten in oude wetenschappelijke onderzoeken. Motiveert om op een andere manier naar onze medemens te kijken.

  37. Bij het lezen van de meeste mensen deugen, krijg je het gevoel of je bij een kampvuur over de diepere dingen van het leven praat.
    Ik werd heen en weer geslingerd tussen verbazing, afgrijzen, hoop, diepe vreugde en ontroering.
    Wat een belangrijke verhalen. Onderzoeken die een niet zo rooskleurig mensbeeld schetsen, blijken bij nadere analyse van hoe het onderzoek precies gedaan is of hoe de resultaten genegeerd / vertekend werden, tot heel andere conclusies te leiden.
    Ontroerend hoe gestrande tieners op een eiland anderhalf jaar voor elkaar zorgen, en geen ‘lord of the flies’-taferelen.
    Over hoe de afstammelingen van wilde zilvervossen bij selectie op vriendelijkheid zich ontwikkelen.
    Een heel hoopvolle boodschap, die ik tot in het diepst van mijn vezels voel, dat de meeste mensen deugen, dat je hierop mag vertrouwen, en dat dit inzicht, wanneer het zich verspreidt, tot een mooiere en liefdevollere wereld zal leiden.

  38. Dit boek is het resultaat van vele jaren onderzoeksjournalistiek. Toch leest het als een trein en niet als een stapeling feiten waaronder je bedolven wordt. Rutger Bregman neemt je mee op zijn eigen zoektocht naar de ware aard van de mens. Al gaande ontmaskert hij de overheersende mythen die ons mensbeeld verkleuren. Hij maakt daarbij inzichtelijk hoe “we” (de Westerse mens zal ik maar zeggen) tot ons mensbeeld zijn gekomen, en beantwoordt al doende de vele vragen en argumenten die bij de lezer opborrelen. Hij onderbouwt zijn gedachtegang zo gedegen dat ik nieuwsgierig uitkijk naar critici die na het lezen van dit boek willen proberen om daar een speld tussen te krijgen.

    Razend knap om zo’n diepgaand boek zo laagdrempelig te schrijven. Het doet me denken aan “Homo Sapiens” van Yuval Noah Harari, maar toch ook weer niet. Dat komt onder andere doordat Rutger zijn eigen zoektocht zo inzichtelijk maakt, dat je als het ware als lezer in een sneltreinvaart door zijn leerproces wordt meegenomen.

    Een aanrader voor iedereen die wel eens nadenkt waarom mensen op een bepaalde manier denken, reageren en handelen. En dan is het ook nog eens een boek waar je blij van wordt: de meeste mensen deugen.

  39. In De meeste mensen deugen verweeft Rutger Bregman de jongste inzichten uit de psychologie, de economie, de biologie en de archeologie. Bregman geeft daarbij nieuwe antwoorden op oude vragen. Nieuwe antwoorden door nieuwe inzichten. De meeste mensen deugen herschrijft niet alleen de geschiedenis, maar werpt ook nieuw licht op onze toekomst.

    We kunnen er niet omheen, het publieke debat is verhard. Dreigementen, beledigingen en grof taalgebruik is gewoongoed geworden. Althans, zo lijkt het omdat het alom wordt toegepast en door velen geaccepteerd.

    “Liegen bedriegen, krenken en kwetsen –iedere keer wordt het als realistisch en echt opgevoerd. Maar wie zich verdiept in de productie van zulke programma’s slaat steil achterover van de hoeveelheid bedrog die nodig is om het slechtste in de mens naar boven te halen. Kandidaten worden voorgelogen, dronken gevoerd en tegen elkaar uitgespeeld.”

    Voor hen die die verharding niet omarmen, sterker nog, er niet aan mee willen doen en zich storen aan hen die dat wel doen, zal het boek van Bregman een verademing betekenen. Volgens Bregman kunnen we, wanneer we dit mensbeeld omarmen, geschiedenis schrijven en daarmee de samenleving behoorlijk opschudden.

    Daartoe is Bregman de geschiedenis ingedoken en heeft een veelheid aan bekende verhalen verzameld, maar dan wel vanuit een nieuwe invalshoek en voorzien van nieuwe feiten.
    Dit alles met als doel om de gedachte dat de mens van nature slecht is, te ontkrachten en daarbij bijvoorbeeld ook het cynische beeld van filosoof Hobbes, die beweerde dat beschaving slechts het dunne laagje vernis is dat onze egoïstische geest bedwingt. Bregman heeft met zijn boek voor ogen, het donkere beeld over ons menszijn te keren.

    “Wat de omstanders niet weten, is dat het een experiment is. Een experiment dat de geschiedenis in zal gaan als een van de beruchtste experimenten ooit. Het zal de voorpagina’s halen en in de lesboeken van miljoenen eerstejaars belanden.”

    De meeste mensen deugen is het resultaat van jarenlang onderzoek, waarmee Bregman een opeenstapeling van feiten heeft gecreëerd. Zeer goed onderbouwd en doorspekt met diverse onderzoeksverhalen. Knap is bovendien dat, ondanks het weinig luchtige onderwerp, Bregman kans heeft gezien zijn boek toch zeer toegankelijk te maken. De samenstelling en zijn schrijfstijl bewerkstelligen dit.

    Of Bregman in zijn missie slaagt, valt niet te voorspellen. Zijn boek opent echter wel de ogen; van velen naar ik aanneem. Het is een indrukwekkend werk geworden en geeft in elk geval een wat minder zwar(t)e en cynische kijk op de wereld en de mensheid. Als dát het hoogst haalbare mocht zijn, is Bregman’s missie naar mijn mening al geslaagd.

    De meeste mensen deugen geeft minimaal een sprankje hoop op een betere toekomst en laat je een andere kant opkijken wanneer je dreigt meegesleurd te worden in het negativisme van alledag.

    Over de auteur
    Rutger Bregman (1988) is historicus en schrijver. Zijn werk is in meer dan 30 talen vertaald. Hij schrijft voor het online journalistieke platform De Correspondent.

    Uitvoering
    Uitgeverij De Correspondent
    ISBN: 9789082942187
    Paperback, 528 pagina’s

  40. Dik boek, 500 pagina’s. Veel psychologie, politiek en historie. Maar je leest het alsof het een spannende detective of avonturen roman is. Wat mij betreft verplichte literatuur voor iedere politicus, leidinggevende en leraar. En eigenlijk ook voor de rest van Nederland. Vaktermen? Ze worden ter plekke in gewone mensentaal en vaak met humor uitgelegd. Door de vette koppen zijn hoofdstukken makkelijk terug te vinden.

  41. Voor het eerst dat een geschiedkundig boek mij zo kan boeien, het leest als een roman. Je kan hem gewoon niet wegleggen en je wil hem liefst onmiddellijk uitlezen.

  42. Tja, hij doet zijn best, hij schrijft vlot, schreef eerder goed werk (Gratis geld voor iedereen)… en ook al is dit een belangrijk boek en een nobele poging, het overtuigd me niet. De meeste mensen zijn de kwaadsten niet, nee, maar tamelijk kortzichtig en zonder ruggengraat zijn de meesten van ons wel. Lees het boek raad ik aan, maar misschien houdt u ook het ambivalente gevoel ervan over dat wij hadden… Bregman ziet graag het goede en misschien meer dan er feitelijk is… Is de wens de vader van de gedachte??? Wees geen pessimist maar ook geen dromer zou ik zeggen.

  43. Want uiteindelijk draait het er in het leven en dit boek om dat wanneer je elkaar kent, een gezicht hebt bij de verhalen en de verhalen bij de gezichten, de meeste mensen begrip voor elkaar en elkaars situatie hebben. En ja, dan deugen inderdaad en gelukkig de meeste mensen. Het is makkelijk om te ageren tegen een groep, maar op het moment waarop het om èchte mensen gaat wordt het een ander verhaal. Dat is de boodschap van dit boek. Scheelt je het lezen van deze dikke pil, die overigens prima leesbaar is

  44. Sommige wetenschappelijke waarheden vallen van hun voetstuk. Dat veel mensen deugen is waar. Om dat te weten hoef je niet persé dit boek te lezen, maar het geeft wel veel voorbeelden die geloofwaardig zijn.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

*